Licencje Creative Commons: co wolno robić z modelem

Jak działają licencje

Licencje wydaje organizacja non-profit Creative Commons, a wyjaśnia je też polska Wikipedia. Autor wybiera warunki z kilku elementów składowych i wystawia model na przykład na Printables albo Thingiverse. Ty musisz się potem tych warunków trzymać.

W praktyce najczęściej używa się kilku kombinacji, od najluźniejszej CC BY po najostrzejszą CC BY-NC-ND, która nie pozwala ani na użycie komercyjne, ani na zmiany. Im więcej liter w skrócie, tym więcej ograniczeń.

Cztery oznaczenia, które zobaczysz najczęściej

• BY (uznanie autorstwa). Musisz podać autora. Jest częścią każdej licencji CC.
• NC (użycie niekomercyjne). Nie wolno używać modelu do celów zarobkowych, zobacz licencję BY-NC.
• ND (bez utworów zależnych). Nie wolno modelu zmieniać, na przykład dodawać do niego logo.
• SA (na tych samych warunkach). Twoja przeróbka musi mieć taką samą licencję.

Co to znaczy przy zamówieniu

Przy druku dla siebie zwykle nic nie grozi. Gdy chcesz wydrukowane sztuki sprzedawać, rozdawać z logo firmy albo dawać klientom, decyduje licencja. Przy prezentach firmowych i gadżetach reklamowych NC jest praktycznie zawsze przeszkodą.

Licencji pobranych modeli nie sprawdzamy, odpowiedzialność leży po stronie klienta. Jeśli nie jesteś pewien, napisz do autora i poproś o licencję komercyjną.

Jak się w tym szybko zorientować

Przy modelu znajdziesz znaczek licencji i link do jej tekstu. Wystarczy przeczytać skróconą wersję, tak zwany deed, który jest dostępny także po polsku. Zapisz sobie link albo zrzut strony z licencją, gdybyś później musiał ją udowodnić.

Działa to też w drugą stronę: gdy sam stworzysz model, możesz ustawić mu licencję. Zobacz też Cults3D, gdzie warunki określa każdy autor osobno.

Praktycznie warto zapamiętać zasadę: jeśli drukujesz dla siebie, licencja rzadko Cię ograniczy, ale jeśli druk trafi do firmy albo na sprzedaż, najpierw ją przeczytaj. Modele z płatnych źródeł mają własne warunki licencyjne, które nie muszą być Creative Commons.