Tolerancje: jak zaprojektować części, które do siebie pasują

Czym są tolerancje i luz

Tolerancja to różnica, o jaką rzeczywisty wymiar może odbiegać od tego w modelu. Przy częściach, które do siebie pasują, należy do tego też luz, czyli szczelina, którą celowo zostawiasz między nimi. Zależnie od wielkości luzu połączenie jest albo luźne, albo ciasne, mechanicy nazywają to pasowaniem.

Przy druku FDM materiał po wydrukowaniu trochę się kurczy, a każda warstwa to ściśnięty pasek plastiku, a nie idealna krawędź. Dlatego dwie części narysowane dokładnie na siebie, bez szczeliny, zwykle do siebie nie pasują.

Jaki luz zostawić między częściami

Jednej uniwersalnej liczby nie ma. Zależy od wielkości części, od tego, czy połączenie leży poziomo, czy pionowo, od kształtu i od materiału. Prusa jako dobry początek dla ruchomych części, na przykład zawiasów, zaleca luz co najmniej 0,3 mm, więcej pisze w poradniku Modelowanie z myślą o druku 3D.

Przy ciasnych połączeniach i zatrzaskach wybierz mniejszą szczelinę, przy swobodnie obracających się większą. Jeśli na dokładnym połączeniu ci zależy, wydrukuj najpierw mały próbny kawałek tylko z połączeniem, a dopiero potem całą część.

Czemu otwory wychodzą mniejsze

Dziury i otwory po druku bywają odrobinę mniejsze niż w modelu. Slicery potrafią to częściowo wyrównać, na przykład funkcją X-Y hole compensation w OrcaSlicerze. Najpewniej jednak uwzględnić to już w projekcie.

• Otwory na śruby rysuj trochę większe albo po druku przewierć je wiertłem na dokładny wymiar.
• Krawędzie połączeń ściej. Małe ścięcie na brzegu czopa i otworu ułatwi składanie.
• Dolna krawędź bywa trochę rozszerzona, bo pierwsza warstwa jest dociśnięta do stołu. Nazywa się to słoniową stopą (elephant foot), a przy powierzchni przylegania pomoże małe ścięcie.

Co nam wysłać

Luz narysuj bezpośrednio w modelu, drukuje się dokładnie z niego. Model zapisuj w milimetrach, najlepiej jako STEP albo 3MF, które pamiętają jednostki. Jeśli część musi dokładnie pasować do czegoś konkretnego, napisz nam, które wymiary są krytyczne i do czego pasują.